Yetki belgesi zorunlu hale geliyor
Taslağa göre ticari amaçla araç kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması gerekecek. Bu belge için işletmenin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi olması ve iş yerinin yalnızca kiralama faaliyeti için kullanılması şartı aranacak. Ayrıca kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” belgesine sahip olması gerekecek.
Bakanlık ayrıca sektörün dijital ortamda takibini sağlamak amacıyla “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kuracak. Yetki belgesi başvuruları ve diğer işlemler bu sistem üzerinden yürütülecek.
Araçlara yaş, kilometre ve çevre kriteri
Tüketici güvenliğini artırmak için kiraya verilecek araçlara niteliksel sınırlar getiriliyor. Klasik araçlar hariç olmak üzere, 5 yaşından büyük veya 100 bin kilometrenin üzerindeki araçlar kiraya verilemeyecek. İşletmelerin en az 5’i kendi adına kayıtlı olmak üzere toplam en az 10 araca sahip olması gerekecek.
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren firmalar için ise çevre şartı devreye giriyor. En az biri Türkiye’de üretilmiş olmak kaydıyla en az iki hibrit veya elektrikli aracın filoda bulunması zorunlu olacak. Böylece hem çevre dostu ulaşım teşvik edilecek hem de yerli üretim desteklenecek.
Depozito ve iptal süreçlerine net kurallar
Taslak, özellikle depozito konusunda yaşanan sorunlara çözüm getirmeyi amaçlıyor. Depozito tutarı; 1–6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7–30 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeliyle sınırlandırılacak. Araç iade edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içinde tüketiciye geri ödenmesi zorunlu olacak.
Ön ödemeli rezervasyonlarda ise tüketiciye, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar hiçbir gerekçe göstermeden ve kesinti olmaksızın iptal hakkı tanınacak. Ayrıca olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için ücret talep edilemeyecek, depozitodan kesinti yapılamayacak. Mahkeme kararı olmadan “değer kaybı” adı altında ücret talep edilmesinin de önüne geçilecek.
Sigorta, bakım ve ek hizmetlerde yeni dönem
Kasko ve sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek; kiracının bu güvencelerden yararlanması ek ücret ya da özel bir şarta bağlanamayacak. Periyodik bakımları zamanında yapılmamış araçlar kiraya verilemeyecek. Mevsim şartlarının gerektirdiği dönemlerde kiracının talebi üzerine kış lastiği sağlanması zorunlu olacak.
Hasar ya da arıza durumlarında kiracının kolayca ulaşabileceği bir iletişim altyapısı oluşturmak da firmalar için zorunlu hale gelecek. Ayrıca kiracının talebi halinde bebek koltuğu, navigasyon cihazı ve HGS gibi hizmetlerin ücretsiz sağlanması gerekecek.
İlan sitelerine de sorumluluk geliyor
Çevrim içi platformlar ve ilan siteleri, kiralama ilanı veren firmaların yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin ilan vermesi engellenecek. Mevcut firmalara yeni sisteme uyum sağlamaları için 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanınacak.
Yeni yönetmelikle birlikte araç kiralama sektöründe daha düzenli, çevreci ve tüketici odaklı bir yapının oluşturulması hedefleniyor. Taslak, görüş sürecinin ardından son halini alarak yürürlüğe girecek.
