Sahra’dan Gelen Toz Bulutları Türkiye’ye Ulaşıyor
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, meteorolojik tahmin modellerine göre Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımının Türkiye ve Akdeniz Havzası üzerinde etkili olacağını söyledi.
İstanbul İlk Etkilenecek Şehirlerden Biri
Prof. Dr. Toros, çöl tozlarının özellikle batı bölgelerden başlayarak ülke genelinde hava kalitesini düşüreceğini ifade etti. Toz taşınımının batıdan gelmesi nedeniyle İstanbul’un ilk etkilenecek şehirler arasında yer aldığını belirten Toros, çöl tozunun etkisinin yaklaşık 10 gün süreceğini kaydetti.
Uzmanlara göre yoğun taşınımın 18 Mayıs Pazartesi gününden itibaren Türkiye’yi terk etmesi bekleniyor.
Bahar Aylarında Daha Sık Görülüyor
Çöl tozlarının özellikle ilkbahar döneminde daha sık görüldüğünü belirten Toros, bunun temel nedeninin geniş çöl alanlarında oluşan sıcak ve kuru hava tabakaları olduğunu söyledi. Bu hava sistemleri sayesinde toz parçacıkları atmosferin üst seviyelerine taşınabiliyor ve uzun süre havada kalarak binlerce kilometre yol alabiliyor.
Her yıl Sahra Çölü’nden yaklaşık 180 milyon ton mineral tozunun atmosfere karıştığı, bu tozların Avrupa’dan Amerika kıtasına kadar geniş bir bölgede etkili olduğu ifade ediliyor.
Solunum Hastaları İçin Risk Oluşturuyor
Uzmanlar, çöl tozlarının özellikle sağlık açısından bazı riskler taşıdığına dikkat çekiyor. Astım, bronşit, KOAH ve alerjik solunum yolu hastalıkları bulunan kişilerin bu süreçte daha dikkatli olması gerektiği belirtiliyor.
Prof. Dr. Toros, yaşlıların, çocukların ve kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşların yoğun toz taşınımı sırasında uzun süre dışarıda kalmaması gerektiğini söyledi. Bilimsel araştırmaların, atmosferdeki ince partikül maddelerin akciğer sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu ortaya koyduğunu ifade etti.
Hava Kalitesi Düzenli Takip Edilmeli
Uzmanlar, vatandaşların hava kalitesi verilerini düzenli olarak takip etmeleri gerektiğini belirtiyor. Hava kalitesi indeksinin kırmızı, mor veya kahverengi seviyelere ulaşması durumunda açık havada uzun süre bulunulmaması öneriliyor.
Ayrıca yoğun fiziksel aktivitelerin azaltılması, solunum rahatsızlığı yaşayan kişilerin gerekli durumlarda maske kullanması tavsiye ediliyor.
Çöl Tozları Doğa İçin de Önem Taşıyor
Çöl tozlarının yalnızca hava kirliliğine neden olmadığına dikkat çeken Toros, bu taşınımın dünya ekosistemi açısından da önemli bir görev üstlendiğini söyledi.
Sahra’dan taşınan tozların demir, fosfor ve çeşitli mineraller bakımından zengin olduğunu belirten Toros, bu minerallerin okyanuslardaki planktonları ve tropikal ormanları beslediğini ifade etti.
Araştırmaların, Sahra Çölü’nden taşınan tozların Amazon yağmur ormanlarının ihtiyaç duyduğu fosforun önemli bir bölümünü karşıladığını gösterdiği belirtildi.
Çamurlu Yağış Uyarısı
Çöl tozu taşınımı nedeniyle bazı bölgelerde çamurlu yağışların da görülebileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, yağış sonrası araçların ve açık alanların çamurla kaplanabileceğini belirterek vatandaşların meteorolojik uyarıları dikkatle takip etmesi gerektiğini vurguluyor.
